شما اينجا هستيد.

سه عنوان برای یک ماه!

رئیس المحدثین، جناب شیخ صدوق ـ رحمه الله ـ در کتاب «عیون اخبار الرضا علیه السلام» به سند خویش از امام رضا ـ سلام الله علیه ـ از پدران بزرگوارشان ـ سلام الله علیهم ـ از امیر المؤمنین ـ سلام الله علیه ـ روایت می‌کند که:
روزى پیامبر اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ سخنرانى کرده، فرمودند:
اى مردم، ماه خدا با برکت و رحمت و مغفرت به شما رو کرده است، ماهى که نزد خدا از تمام ماه‌ها برتر است و روزهایش بهترین روزها و شب‌هایش بهترین شب‌ها و ساعاتش بهترین ساعات است و آن ماهى است که در آن ماه به مهمانى خدا دعوت شده‌اید و در آن از اهل کرامت خدا گشته‌اید.
نَفَس‌هایتان در این ماه تسبیح و خوابتان در آن عبادت است و اعمالتان در آن مقبول است و دعایتان مستجاب، پس با نیت‌هاى صادق و قلب‌هاى پاک از خدا بخواهید که شما را به روزه گرفتن و تلاوت آیات قرآن موفّق نماید، زیرا بدبخت کسى است که در این ماه عظیم از غفران خداوند محروم ماند.
با گرسنگى و تشنگى این ماه گرسنگى و تشنگى قیامت را به یاد آورید،به فقراء و مساکین خود صدقه بدهید، بزرگان خود را احترام کنید، به اطفال خود مهربانى کنید، با خویشان خود ارتباط برقرار کنید،زبان‌هایتان و چشم‌هایتان را از آنچه نگاه کردنش حلال نیست حفظ کنید و گوش‌هایتان را از آنچه شنیدنش جایز نیست ببندید.
به یتیم‌هاى مردم مهربانى کنید تا بر یتیم‌هاى شما مهربانى کنند. از گناهانتان به درگاه خداوند توبه کنید و در اوقات نماز دست به دعا بردارید، زیرا آن اوقات بهترین ساعات است، و خداوند در آن مواقع با نظر رحمت به بندگان خود مى‌نگرد. هر گاه با او مناجات کنند، جوابشان می‌دهد، هر گاه او را صدا کنند پاسخشان مى‌دهد و هر گاه از او درخواستى کنند، دعایشان را مستجاب مى‌گرداند.
اى مردم! جان‌هایتان در گرو اعمالتان است، با استغفار آنها را آزاد کنید. پشت‌هایتان از گناهان سنگین شده است، آنها را با سجده‌هاى طولانى سبک کنید و بدانید که خداوند متعال به عزّت خویش قسم خورده است که نمازگزاران و سجده‌کنندگان را در قیامت ـ که همه براى خداوند جهانیان بر می‌خیزند ـ عذاب نکند و با آتش نترساند.
اى مردم! هر کس در این ماه، روزه‌دارى مؤمن را افطارى دهد در مقابل این کار نزد خداوند، ثواب آزاد سازى یک برده و نیز بخشش گناهان گذشته‌اش را خواهد داشت.
مردم گفتند:
یا رسول اللَّه! همه ما توان این کار را نداریم!
حضرت فرمودند:
آتش را از خود دفع کنید و لو با تکه‌اى از یک خرما، آتش را از خود دفع کنید و لو با یک جرعه آب.
اى مردم! هر کس در این ماه، خوش خلق باشد، در روزى که قدم‌ها بر صراط، لرزان است، او از آنجا به امان خواهد گذشت، و هر کس در این ماه بر برده‌هایش آسان بگیرد، خداوند در حسابرسى بر او آسان خواهد گرفت، و هر کس در این ماه شرّ خود را از دیگران دور کند، خداوند در روزى که به ملاقاتش خواهد آمد، غضبش را از او دور می‌کند، و هر کس در این ماه، یتیمى را اکرام کند، خداوند او را ـ در روزى که به دیدار خداوند خواهد رفت ـ اکرام خواهد نمود.
و هر کس در این ماه صله‌ی رحم کند، خداوند او را در روزى که ملاقاتش می‌کند، به رحمت خود پیوند می‌دهد، و هر کس در این ماه قطع رحم کند، خداوند رحمتش را ـ در روزى که او خدا را ملاقات می‌کند ـ از او قطع خواهد کرد.
و هر کس در این ماه یک نماز مستحبّى بخواند، خداوند دورى از آتش را بر او حتمى می‌گرداند و هر کس در این ماه فریضه‌اى انجام دهد ثواب کسى را دارد که در ماه‌هاى دیگر هفتاد فریضه انجام داده باشد و هر کس در این ماه بر من بسیار صلوات فرستد کفّه‌ی میزان اعمالش در روزى که ترازوها سبک است، سنگین خواهد بود و هر کس در این ماه آیه‌اى از قرآن بخواند اجر کسى که قرآن را در ماه‌هاى دیگر ختم کند خواهد داشت.
اى مردم درهاى بهشت در این ماه باز است، از خداوند بخواهید که آنها را بر شما نبندد. درهاى جهنّم بر شما بسته است، از خداوند بخواهید که آنها را بر شما باز نکند، و شیاطین در بند هستند، از خداوند بخواهید که آنان را بر شما مسلّط نکنند.
امیر المؤمنین ـ سلام الله علیه ـ فرمودند: من برخاستم و گفتم:
یا رسول اللَّه! با فضیلت‌ترین کار در این ماه چیست؟
پیامبر خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمودند:
یا ابا الحسن! افضل اعمال در این ماه، پرهیز از محرّمات الهى است، و سپس گریستند.
عرض کردم:
یا رسول اللَّه! چه چیز باعث گریه‌ی شما شد؟!
حضرت فرمودند:
یا علىّ! به خاطر آن عملى که در این ماه نسبت به تو خواهد شد گریه می‌کنم، گویا تو را می‌بینم که مشغول نماز هستى و شقى‌ترینِ اولین، برادر و هم مسلک کسى که ناقه ثمود را از پا در آورد، برخاسته، و ضربه‌اى بر فرق سرت فرود مى‌آورد و محاسنت را [با خون‌] خضاب می‌کند.
امیر المؤمنین ـ سلام الله علیه ـ ادامه دادند: عرض کردم:
یا رسول اللَّه! در این حال دینم سالم است؟
فرمودند:
بله دینت سالم است.
سپس فرمودند:
یا على! هر کس تو را به قتل رساند مرا به قتل رسانده است، و هر کس از تو بدش بیاید از من بدش آمده است، و هر کس به تو ناسزا گوید، مرا ناسزا گفته است، زیرا تو از من و مانند خودم هستى، روح تو از روح من و گِل تو از گِل من است، خداوند ـ تبارک و تعالى ـ من و تو را آفرید و من و تو را برگزید و مرا براى نبوّت انتخاب کرد و تو را براى امامت؛پس هر کس امامت تو را انکار کند، نبوّت مرا انکار کرده است.
اى علىّ! تو وصی و پدر فرزندان منى و دامادم هستى، تو در زمان حیات و بعد از مماتم جانشین من بر امّتم هستى، امر تو، امر من و نهى تو، نهى من است، قسم به کسى که مرا به نبوّت برگزید و مرا اشرف مخلوقات قرار داد، تو حجّت خدا بر مردم و امین او بر اسرارش و جانشین او بر بندگانش هستى.

منبع: عیون اخبار الرضا علیه السّلام، ج 1، ص 295؛ فضائل الأشهر، ص 77